Çanakkale İçinde Bir Aynalı Çarşı

Çanakkale içinde aynalı çarşı,
Ana ben gidiyom düşmana karşı.
Of gençliğim eyvah.

Meşhur Çanakkale türkülerine konu olmuş, dilden dile dolaşıp herkesin aklında yer edinmiş olan Aynalı Çarşı, yıllardan beridir Çanakkale’ye gidip de ziyaret edilmeden dönülmeyecek en önemli değerlerimizden biri halini almıştır.

Çanakkale merkezde bulunan Aynalı çarşıdan içeri girdiğiniz anda kendinizi o zamanlara gitmiş gibi hissedecek, bir yandan da o meşhur Çanakkale türküsünü mırıldanırken bulup yaşayan tarihe tanıklık edeceksiniz.

Çanakkale Aynalı Çarşı

Aynalı Çarşı’nın Tarihi

İkinci Abdülhamid'in padişahlık döneminde 1889 yılında, padişahın emriyle Çanakkale'de tanınan ve sevilen Yahudi ailelerinden birine dahil olan “İlya Halyo” tarafından inşa ettirilmiştir.

Doğruluğu belirlenememiş bir iddia ise Aynalı Çarşı’nın çok daha önceleri yapıldığıdır.

17. yüzyılın önde gelen gezginlerinden olan Evliya Çelebi'nin eseri Seyahatname’ de Aynalı Çarşı'dan söz edilmektedir. Ve iddiaya göre İlya Halyo söz konusu çarşıyı inşa etmemiş onartmış ve kullanıma açmıştır. Fakat belirtildiği gibi bu iddia doğrulanabilmiş değildir.

Aynalı Çarşı 1915’in Mart ayında Gelibolu çıkartması sırasında düşmanlar tarafından bombardımana uğramış ve yangınlarla tahrip olmuştur. 1918-1921 yıllarında ise Çanakkale'yi işgal eden İngilizler, atlarının barınak olarak Aynalı Çarşı'yı uygun görmüş ve ahır olarak kullanmışlardır.

Aynalı Çarşı Kitabesi

Bu yıllardan sonra uzunca bir zaman, harap ve yıkılmış bir şekilde kalmış ve kullanıma kapanmıştır. 1934'de Yahudilere yönelik saldırıların gerçekleştiği sırada çarşının kapısının üzerinde yer alan kitabedeki yazılar sıvayla kapatılmış.1967 yılında ise Sadi Fenercigil' in başkanlığında kitabe sıvalardan temizlenmiş ve bugünkü görünümüne kavuşmuştur. Aynı yıl içerisinde kadastro uygulamasıyla çarşının krokisi de çizilmiştir.

2000 yılında Edirne Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun restorasyon projesini onaylaması ile Aynalı Çarşı restore edilmiş ve en son halini almıştır. Eski halinden birebir aynı kalan ise sadece girişteki kırmızı taştan yapılmış kapı ve üzerinde yer alan kitabe kalmıştır. Üzerindeki sıva temizlenerek kitabenin altındaki yazı ortaya çıkarılmıştır. Orijinali Osmanlıca olan yazının Türkçesi şöyledir:

“Adaletliliği ile tanınan Sultan Gazi İkinci Abdülhamid Efendimiz Hazretlerinin lütuf ve sahip çıkmalarıyla kendilerine bağlı, Musevi uyruğundan İlya Halyo kullarının çabalarıyla yaptırılmış ve gönülde yer tutan çarşıdır. – Yıl Hicri Muharrem 1307 (1889)”

Aynalı Çarşı’nın İsmi Nereden Geliyor

Zamanında Çarşı içinde atlar için koşum takımlarının ve süs eşyalarının satıldığı dükkanlar yer alıyordu. “Ayna” olarak adlandırılan “at gözlüklerinin” çarşıda neredeyse her dükkanda satılması sebebiyle çarşıya “Aynalı Çarşı” verildiği düşünülmektedir. Günümüzde çarşının girişinde yer alan büyük boy aynalarının Çarşı'nın özgün yapısıyla ve tarihi ile bir ilgisi yoktur.

Günümüzde Aynalı Çarşı

Günümüzde Aynalı Çarşı

Aynalı Çarşı, günümüzde turistik anlamda ziyaret edilen ve içerisinde bulunan yüzlerce hediyelik eşya dükkanları ile tarihi bir alışveriş merkezi konumundadır. Çanakkale’ye giden çoğu kişinin ziyaret ettiği, hediyelik eşyalar aldığı Aynalı Çarşı, onca yıla ve zorluğa rağmen eski günlerindeki gibi kalabalık, canlı ve hala alış verişin yapıldığı bir tarihtir.

Çanakkale Aynalı Çarşı Nerede? Aynalı Çarşı’ya Nasıl Gidilir?

Çanakkale şehir merkezinde bulunan çarşıya ulaşım Çanakkale’nin neresinde olursanız olun Gestaş ile oldukça kolaydır. GestCard ile Gestaş seferleri daha da kolaydır.

Merkezde bulunan Gestaş Feribot İskelesinden veya Çanakkale Saat Kulesi’nden yürüyerek 5-10 dakikalık bir mesafe ile çarşıya ulaşabilirsiniz.

Aynalı Çarşı sabah 08:30‘dan akşam 22:00'a kadar hizmete açıktır.

Bozcaada, Gökçeada, Kilitbahir, Eceabat, Gelibolu ‘dan ve diğer ilçelerden ulaşım sağlamak için www.gdu.com.tr‘ yi ziyaret edip sefer saatlerini kontrol edebilirsiniz.

Aynalı Çarşı Türküsü

Çanakkale İçinde Aynalı Çarsı,
Ana Ben Gidiyom Düşmana Karşı.
Of Gençliğim Eyvah.


Çanakkale İçinde Bir Uzun Selvi,
Kimimiz Nişanlı Kimimiz Evli.
Of Gençliğim Eyvah.


Çanakkale Üstünü Duman Bürüdü,
On Üçüncü Fırka Yürüdü.
Of Gençliğim Eyvah.


Çanakkale İçinde Bir Dolu Testi,
Analar Babalar Ümidi Kesti.
Of Gençliğim Eyvah.